U Kennetha Angera mistyka idzie pod rękę z kiczem, a chaos z
wizjonerstwem.
W 28 minutach filmu zawiera się kwintesencja obyczajowych rewolucji
i poszukiwań pokolenia młodych kontestatorów lat 60-tych. Anger niczym
demoniczny mag, łączy w teledyskowej konwencji swe fascynacje okultyzmem, narkotyczne
wizje i homoerotyczne niuanse, oprawiając je w ramy dziwacznej, onirycznej
estetyki. Niepokojącym dopełnieniem całości jest muzyka Bobby’ego Beausolei’a,
jednego z członków morderczej „rodziny” Mansona, którą to skomponował
odsiadując dożywotni wyrok więzienia.
„Lucifer Rising” po 40 latach od swej premiery, może wydawać
się pod wieloma względami banalny i pretensjonalny, mimo to jednak nadal intryguje.
Przede wszystkim z racji na swej eksperymentalnej natury. Pod względem
formalnym był on przecież obrazem absolutnie nowatorskim, wideoklipem sprzed
ery MTV, fascynującym kolażem, który stał się inspiracją dla ikon współczesnego
kina, takich jak Waters, Jarman czy Lynch. Warto o tym pamiętać. 9/10
Ci, którzy dali się porwać
nakręconemu dwadzieścia lat temu obrazowi "Baraka"obejrzą na ten film z drżeniem serca. Tym zaś,
dla których wciąż pozostaje on enigmą, powiem jedno – czeka Was niezwykła
podróż przez świat magnetyzującej muzyki i obrazów. Podróż, która jednych
oczaruje, a innych poruszy. Niewątpliwie jednak dla wszystkich zaowocuje refleksją,
lub chociażby jej dyskretnym ukłuciem.
"Samsara" to kolejny po "Koyaanisquatsi", "Barakce" i "Naqoyqatsi", hołd złożony potędze obrazu i dźwięku.
Reżyser, Ron Fricke odżegnuje się od klasycznej werbalnej narracji i
linearnej fabuły na rzecz medytacyjnej opowieści, którą nie tyle oglądamy, co
raczej doświadczamy jej.
Chłoniemy zapierające dech obrazy, pozornie wyrwane z kontekstu i pozbawione
jakiegokolwiek komentarza – tak społecznego, jak i politycznego. Początkowe
poczucie obcości, związane z faktem, że jako widzowie nie jesteśmy oswojeni z
takim rodzajem kina, szybko ustępuje miejsca hipnotycznej mocy spektaklu.
"Samsara" ma wydźwięk bardzo bliski wcześniejszym filmom Fricke'go, w których afirmacja natury i szacunek dla tradycji
zostają skonfrontowane z postępującym konsumpcjonizmem i upadkiem wartości. Nie
jest to jednak obraz z gatunku tych, które dokonują wiwisekcji na świadomości i
sumieniu widza lub też spływają nań niczym łaska oświecenia. Zamiast
bolesnej terapii szokowej, dostajemy bardzo sugestywny pejzaż, który za
pomocą perfekcyjnych ujęć rozbudza niepokój, nostalgię i dojmująca potrzebę
pochylenia się nad kwestiami istotniejszymi niż spłata kredytu, awans w pracy i
nagląca potrzeba zakupu nowego auta.
Można Fricke'mu zarzucić asekuranctwo. Nie przeciera nowych ścieżek i podąża szlakiem, który doskonale sprawdził się przy okazji "Baraki". Jednak pomimo swej wtórności i nie pozostawiającego wątpliwości przesłania, jego film broni się jako pewnego rodzaju fenomen.
"Samsara" to podróż, wykraczająca zarówno poza
tradycyjne ścieżki kina dokumentalnego, jak i społecznie zaangażowanego. Owszem,
antykonsumpcjonistyczny przekaz jest wyrażony jasno, brak tu jednak
niepotrzebnego posiłkowania się kontrowersją i nachalnego epatowania
brutalnością. Pierwsze skrzypce gra tu estetyka. "Samsara" to ponad wszystko audiowizualna uczta, gdzie
każdy pojedynczy kadr można kontemplować jak odrębne płótno malarskie, dźwięk
zaś (oklaski m.in.dla Lisy Gerrard) stanowi przemyślane dopełnienie oglądanej historii.
Termin "samsara" wywodzi się z filozofii
buddyjskiej i oznacza
nieustający ruch, przepływ, niekończący się ciąg narodzin i śmierci.
Obraz Fricke'go doskonale oddaje owo poczucie płynności i zmienności
zarówno dzięki imponującemu doborowi przestrzeni i tematów (sceny
kręcono w 25
miejscach globu), jak i mistrzowskiej pracy kamery. Niewątpliwy wpływ na
jakość
odbioru ma również fakt, że obraz został w całości nakręcony na taśmie
70 mm, a
zmontowanie materiału zajęło twórcom ponad pięć lat.
Film Fricke'go należy do gatunku tych, które należy oglądać na kinowym
ekranie. Tylko wówczas będziemy w stanie w pełni docenić operatorski kunszt,
niespotykaną jakość obrazu oraz majestat poszczególnych ujęć. "Samsara" to poemat, kinematograficzne dziełko sztuki,
które wymaga traktowania z należnym mu szacunkiem.
Rzadko
wzruszają mnie love stories. Najczęściej irytują. Mimo to, krótkometrażowy film Spike'a Jonze'go "I'm here" rozłożył mnie kompletnie na łopatki. Rozbroił,
z wielką gracją tłumiąc kiełkujące w zarodku potencjalnie zjadliwe komentarze.
Głównie za sprawą swej bezpretensjonalności i braku patosu. To prosta historia
o pięknej miłości, trosce i poświęceniu. I o robotach, które kochają
prawdziwiej niż ludzie.
Lubię filmy Jonze'go, bo wiele w nich
dystansu i niewymuszonego uroku. Jest w nich też baśniowość bez krzty tandety,
czyli coś, czego współczesne kino często się wstydzi i traktuje po macoszemu.
Futurystyczna
wizja świata u reżysera właściwie nie różni się niczym od tego, w którym
żyjemy. Po nocy następuje dzień, ludzie chodzą do pracy, robią zakupy,
zakochują się i rozstają, cieszą się i płaczą. A wraz z ludźmi dzielą ten
zwykły los roboty. Niby na równych prawach, a jednak traktowane jak gatunek
pośledni, o ograniczonych przywilejach. Na takim oto tle rozgrywa się bajkowa
historia o miłości, bardzo klasyczna i przewidywalna, a mimo to świeża i
poruszająca.
Detale, światło, barwy, przepiękna muzyka, lekko oniryczny klimat i łagodnie
prowadzona narracja sprawiają, że trudno nie ulec urokowi "I'm here". Tu po prostu czuć wielką miłość i tyle. Co
więcej, z animowanej twarzy robota, Sheldona, byłam w stanie wyczytać więcej
emocji, niż z facjaty niejednego hollywoodzkiego bożyszcza nastolatek. Cały
ocean subtelności i czułości, a przy tym szczere młodzieńcze zachwyty i
wzruszenia. Ja to kupuję. Bez dwóch zdań. Jonze dobrze czuje się w
krótkich formach, co widać zwłaszcza w mistrzowsko zrealizowanych teledyskach
jego autorstwa. Wypełnia swoje obrazy po brzegi stężoną dawką niezwykłości
odnajdywanej w codzienności. Magia dnia powszedniego.
"I'm here" broni się tak mocno właśnie ze względu na swoją
formę. Ta sama historia sfilmowana jako długi metraż zaczęłaby nudzić i męczyć,
stałaby się kolejnym cyber-romansem lub nudnawymi popłuczynami po "Wall-e"i paru innych tego typu opowiastkach. Tymczasem Jonze pokazał, jak wiele można zawrzeć w bagatelnych
trzydziestu minutach. I nic więcej nie trzeba.
"I'm here", 2010, USA
reż. Spike Jonze
tekst: Oliwia Misztur
tekst opublikowany na: http://www.filmweb.pl/user/triliv/reviews/Dziko%C5%9B%C4%87+mechanicznego+serca-12554
„Take this Waltz” to film, który okaże się zaskakująco miłym
doświadczeniem, o ile tylko przetrwamy niemiłosiernie toporny początek. W ciągu
pierwszych 30 minut bohaterka Michelle Williams, Margo robi co może, by widza
wkurzyć, rozdrażnić i skutecznie do siebie zrazić. Jednak z każdą kolejną
minutą niechęć ustępuje sympatii, a irytacja współczuciu i zrozumieniu. Przede
wszystkim jednak Williams po raz kolejny pokazuje, że jest jedną z najlepszych
(jeśli nie najlepszą) aktorek młodego pokolenia. Świetny jest również
partnerujący jej Seth Rogen, który udowadnia, że jego dramaturgiczny potencjał
wychodzi daleko poza komediowe ramy.
Film Sarah Polley
jest na wskroś kobiecy, a przy okazji rozedrgany, migotliwy, niestabilny –
zarówno pod względem emocji targających bohaterami, jak i wizualnym. Reżyserka zamiast
na dialogi, stawia na gesty i spojrzenia, które najpełniej oddają emocjonalny
wachlarz, który pojawia się, gdy dojrzałe uczucie powszednieje i zaczyna być wypierane
przez nowe, dostarczające iście nastolatkowych ekscytacji (naturalnie w osobie
niepokornego przystojniaka o artystowskich zapędach; w tej roli Luke Kirby).
„Take this Waltz” porusza przed wszystkim dlatego, że mimo baśniowej
stylizacji, opowiada o tym doświadczeniu w sposób boleśnie prawdziwy i szczery.
I to jest jego największą wartością. Od jutra w kinach! 8/10
Marzyło mi
się zacząć ten tekst słowami "Wes Anderson nakręcił prawdopodobnie najlepszy film w swojej
karierze". Niestety, święte oburzenie wywołane informacją o polskim
przekładzie tytułu było tak potężne, że zmusiło mnie do przeredagowania
rzeczonego tekstu i poczynienia małej dygresji już na samym wstępie. Z góry przepraszam
i uprzejmie proszę o kilka linijek cierpliwości.
Polski tytuł "Moonrise Kingdom" brzmi "Kochankowie z księżyca", co stawia go w jednym rzędzie z
perełkami typu "Wirujący seks" (aka "Dirty dancing") czy "Wichry namiętności"(aka "Legends of the fall"). Żeby za bardzo nie przynudzać, podam
trzy główne powody dla których tytuł ten jest kompletnie bezzasadny. 1. Nosi
konotacje mocno seksualne, podczas gdy seksualność u naszych bohaterów jest w
fazie co najmniej raczkującej. Owszem zaliczają drugą bazę, ale raczej więcej
tu ciekawości niż sugerowanego słowem "kochankowie" erotyzmu. 2.
Brzmi jak tytuł taniej komedii z sci-fi w tle lub też jeszcze tańszego filmu
xxx o igraszkach Barbarelli z He-Man’em. Obie opcje mają się do kina Andersona mniej więcej jak "Noc na Ziemi" do "Nocy żywych trupów". 3. Wreszcie „moonrise kingdom” jest
nazwą własną, bohaterowie nadają ją małej zatoczce, w której spędzają krótkie,
lecz magiczne chwile pierwszych uniesień miłosnych. Idąc tym jakże feralnym
tropem równie dobrze można by przemianować "Pearl Harbour" na "Schadzka w zatoce". Uroczo,
nieprawdaż?
Dość jednak tych utyskiwań. Teraz, gdy dałam już upust swej dezaprobacie i
poziom ciśnienia powrócił do normy, mogę ochoczo przejść do meritum.
Konsekwentnie postanawiam natomiast trzymać się oryginalnego tytułu. Zacznijmy
zatem raz jeszcze.
Wes Anderson
nakręcił prawdopodobnie najlepszy film w swojej
karierze. Prawdopodobnie nie zgodzą się z tym jego najzagorzalsi fani.
Prawdopodobnie jednak pokochają go Ci, których nuży już odgrzewany po raz enty humor Woody'ego Allena
oraz Ci, którzy w filmie szukają
niesztampowej lekkości, inteligencji i oryginalnego stylu.
Anderson opowiada historię starą jak świat, przerabianą w
kinie do znudzenia. Czyni to jednak w sposób tak zachwycający i przekorny, że
trudno nie ulec jej urokowi. Oto para dwunastolatków z problemami – Suzy
Bishop, egzaltowana fanka francuskich bardów cierpiąca na wybuchy niekontrolowanej
agresji i Sam Shakusky, lekko zdziwaczały, aspołeczny skaut. Ona wiedzie
zblazowany żywot z rodzicami-prawnikami i trójką upierdliwych młodszych braci,
jedyną pociechę znajdując w fantastycznej literaturze. On jest
nieprzystosowaną, obdarzoną talentami plastycznymi, sierotą tułającą się od
jednej rodziny zastępczej do kolejnej. Ulubione typy bohaterów reżysera – lekko
zdziwaczali i odklejeni od rzeczywistości, a jednak budzący sympatię i chęć
dopingu. Dzieciaki naturalnie zakochują się w sobie i uciekają – przez lasy,
góra i jeziora, dawnym szlakiem Indian plemienia Chickchaw (rzecz dzieje się
pośród malowniczych krajobrazów Nowej Anglii).
Za parą młodocianych bohaterów, godnie prezentuje się cały katalog
pierwszoligowych gwiazd Hollywoodu, wcielających się w równie osobliwe
charaktery. Chylę czoła przed Karą Hayward i Jared'em Gilmanem – to nie lada wyzwanie zadebiutować na
srebrnym ekranie pośród takich nazwisk jak Murray, Norton, Willis, Swinton czy Keiteli nie zniknąć w ich blasku. Mimo arcyudanych momentów
"starszyzny" (Edwardzie Nortonie, od teraz określenie
"harcerzyk" na zawsze już będzie nosiło Twoje oblicze, Tildo Swinton,
Twoja "Opieka Społeczna" to współczesna, bardzo stylowa wersja Baby
Jagi - oklaski!) palma pierwszeństwa przypada młodym. I słusznie.
"Dorosłe" kreacje nie wybijają się na pierwszy plan, lecz stanowią
serię wyrafinowanych smaczków, nie odwracających uwagi od pierwszoplanowego love-story
i wątku inicjacyjnego.
A jest to historia miłosna w stylu retro (akcja rozgrywa się w połowie lat
60-tych), rozpięta między "Cudownymi latami" i francuskim kinem Nowej Fali
(wdzięczny ukłon w stronę Louisa Malle'a i Francoisa Truffaut). Anderson błyskotliwie prowadzi narrację, balansując na granicy
absurdu i powagi. Nie boi się również gatunkowej żonglerki i zestawia humor i
groteskę z grozą i aluzjami m.in. do "Władcy much". To kwintesencja jego autorskiego stylu, a
przy okazji obraz o bardzo dużym potencjale komercyjnym. Półtorej godziny
wyśmienitej rozrywki dla wymagającego widza.
Każda scena "Moonrise Kingdom" jest scenograficznym majstersztykiem.
Reżyser daje upust swej obsesyjnej dbałości o detal, misternie dopieszczając
najmniejszy nawet element dekoracji. Efektem jest bardzo mocna teatralizacja
obrazu. Można odnieść wrażenie, że niektóre sceny są celowo przedłużane jedynie
po to, by móc upajać nimi oczy. Nic w tym zresztą złego, bo naprawdę jest na co
popatrzeć. Zarówno scenografia, jak i kostiumy oraz pojawiające się na ekranie
artefakty to hymn złożony tamtym czasom oraz stylowi vintage. Całość, prócz
niezaprzeczalnych wrażeń wizualnych, niesie też w sobie sporą dozę nostalgii i
tęsknoty za latami, które bezpowrotnie odeszły, lecz ich wyobrażenie nadal
pozostaje żywe we współczesnej popkulturze.
"Moonrise Kingdom" to jeden z tych filmów, które
dostarczają odbiorcy tyle wielopłaszczyznowej rozkoszy, że trudno się w nich
nie rozkochać. To jednocześnie obraz, do którego z chęcią powraca się w
chwilach melancholii i przygnębienia. Dopóki Anderson kręci taki filmy, jestem spokojna o przyszłość uroczo
opakowanego i diablo inteligentnego humoru we współczesnym kinie.